21.11.2009

Nazlî Xelîl kelwaşê Hamid Bedirxan di pirtûkeke giranbuha de datîne ...!

Wergerandin : Arşek Baravî

Rasteqîniya mirov ne di tiştê ku ji mere re dide xuyanî deye, lê di hêlên jiyana wînî ku nizane bide xuyanî deye, heger ku  tu bixwazî nas bikî ..li tiştên ku ji te re gotiye guhdar mek, lê li ên ku hîn negotiye guhdariyê bik...!

Pêwendiyeke ji pêvî mezinan li hev nacivîne,ewe têkiliya di ser mirovahiyê re a ku hevcivîn di navbera helbesvanê koçbarkirî Hamid Bedirxan û xanima bala Nazlî Xelîl de çê kir, têkiliyeke bi zanîna mirovahî têgihîjtin û têhilatin nabe , roleke wêyî girîng di bûna Hamid Bedirxan ew helbestvanê azirî de hebû, ew mirovê nazikî ku lehiya hestê mirovahiya bê sînor bû,tê bêje qey Bedixan ne ji tu netew û welat û olan bû, çiku mirov ji xwe re kiribû êl û hesareyê zemînê ji xwe re kiribû welat, erê ê ku li nik xanimeke bala bijî divê ew di ser regez û reng û welat û olan re be.. da ku jê hînî hezkirina mirov û hezkirina hesarê ku li ser dijî bibe, belê helbestvanê me di behreya xwe û hûnana helbestê û hêza derbirînan de xurt bû .. û di naverokên avahiya helbesên xwe de mezin bû, lê divê em li jêderên sirûş û xêvzanîna wî bipirsin ..ew Nazlî Xelîle  a ku can û lehiya hay û hestan dayê .. tiştê ku mirov nikare bide  tu kesî .

Di bilindahiya wênî mirovî de Bedirxan hînî hezkirina reşik û sipî û rengînan bû .. û helbesta xwe kire rajeya hemû bindestan.. ji perîşanên Asya û koleyên Afrîqa û şoreşgerên mafxwaz li hemû cîhanê re stira , hemû welatên gellan  di welatê xweyî kurd de didît, sirûda azadiyê li ba wî a hemû welat û gellan bû ..û di mirovê xwe ê kurd de ew kesê bindestî mafwendayî belengaz didît, lewra berevaniya hemû bindestan li goga zemînê kird.

Ango em dikarin bibêjin ku Bedirxan di despêka xwe de têkoşerekî çepî şoreşger bû .. çîteya kirîsteyeke giranbuha bû, lê Nazlî bû a ku ew çîte kire gewhereke natê kirîn û firoştin , ew şoreşger .. bû helbestvanekî tijî hestê mirovînî zîrek.. û  ristinên wî dîdevanin, em çiqasî bibêjin .. tucarî em nikarin mafê evê xanimê derbarî rola ku ewê di peydakirina helbestvanekî  mezin mîna Bedirxan de lîst bidinê .

Bedirxan çû û dikira têketa pêçeka jibîrkirinê de( ji aliyê hezker û  çêjyarêd helbestên wî de .. û ên ku navê wînî mezin di cîhna de bikar anîn ku dûrî wêjeyê bûn) .. , tevda ew ji bîr kirin , tenê ew di şevbuhêrkên ne boyî bîranînê de dibîr tanîn daku di bin siya navê wî re xwe navdar bikin , di evê jibîrkirin û bêmafiyê de ..ewê tenê jê re dilsozî  bêyî vên û xwestekên veşirtî kir, ew bawermenda wî kesê çûyî bû.. û ew bi karekî berdest û ji gotinên sîmînaran mezintir gumandara zindîkirina bîranîna wî bû, çiku qelşên dîwaran ewan  gotinên sîmînar û kolanên wêjeyê zû dadiqurtînin.. û wê bîranîna helbestvanekî ku ji wilo mafdartire  ji bîr bibe, boy evan tevan Nazlî dest bi karekî kir ku kesî ev hêvî ne ji wê û ne ji wêjevan û konevanên ku xwe di jiyana wî de bi navê Bedirxan şayik dikirin  nedikir (ev wî berbi dibistana xwe de vedizilîne û ew wî berbi şepola xweyî Îdolocîk ve dikişîne), lê dema ku koçbar bû tevda xwe kerr kirin .. û ta bi ciyê ewî navê mezin jî ne parastin, vaye Nazlî  bi evî karê xwe ê hêjayî ku balaya giyanê wê dinasîne em sersam kirin , giranbuhaya helbestê .. û dilsoziya hevaltiya temenekî di navbera xwe û Bedirxan de da, çaktirîn pirtuk  li ser Hamid Bedirxan bi tevaya westanê wînî helbestî ve pêşkêş kir , ev pirtûk ji naverok û derhênan û çap û bergekirina xwe de şakareke bedewe, bi nirxa xweyî wateyî û ramanî û kirîsteyî pirbuhaye, pirtûkxana Erebî û Kurdî dewlemend dike.

Bi gotineke dîtir jî : Nazlî xanim zor westiyaye daku kiriye ev karê mezin ronahiyê bibîne û di nav destên xwendevanan keve , ne hêsane ku merev helbestên helbestvanekî bide ser hev û di pirtûkekê ji 900 rûpelî de bi rêkxistin û hemaheng bike.. û ne hêsane ku merev karibe çap bike û miftî (were) belav bike, çiku em dizanin ku saziyên wêjeyî û partîtî xwe ji ber giraniya erkekî bi evî qewareyî(tibabî) didine alî û direvin, ev erkê ku Nazlî bi tena xwe hilgirt û peyama xweyî mirovahiyê bi hejîtî pêk anî.. û ji bilî spasiyê pêve em nikarin tu nirxandinê bidine evê mirova bala çiku em çiqasî guftugoyê bikin têra mafê wê nake, lê em dixwazin evê qenciyê bi lêvegerandina hin kurmên wêjeyênî pîr û sere .. lê vegerînin , ew kurmên ku ji bilî navên xwe hilnagirin ji ên ku guh nedan kêmkirina nirx û giringiya karê  Nazlî xanim .. û hewildana ji dexsê bi  navzirandina wê kirin.

Em ji wan re dibêjin: birêzno werin bi karekî bala mîna ê wê rabin .. helbestevanekî an nivîskarekî an hunermendekî koçbarbûyî ku li henkûfî rêzdariyê be zindî bikin .. û emê jî we çi hildanê hildin..! çi  paya weyî wêjeyî  û akadîmî biçûk be an navîncî be jî..,!

 Ji mere ne girînge bê Nazlî xanim kiye.. xanima civakê be an têkildara helbestê be an...,  a ji me re girîng ewe ku wê karekî xanedanî kiriye ..ji hinavê wêjeyêye û ji nerêtên (tîtalên) xanedanên ku mezinên xwe bi xwe girtin û karên wan herma kirine, hindî Nazlî ev wate tevde naskirin.. dêmekî ew gelekî ji bazirganên gotinê balatire, tevlî ku bi rastî jî berya ku pirtûka wê bigihêje me me pê ne bihîstibû.. lewra me tişt bi dest nine ji bilî ku em şefqên xwe ji rêzdariya wê re hildin.

Daryos Darî - Zagros Osman

Wergerandina ji zimanê Erebî : Arşek Baravî

19/11/2009 Amûdê