JIYAN SÎBEREKE GEROKE

16.12.2009

Jiyan sîbereke geroke , li geştê digere, di ber her deriyî re derbas dibe .. û li pirr deriyan dide, hin vedibin û hinin jê jî venabin.. û hinek ji nişteciyên ewan malên ku derî venakin .. di pacan re li jiyanê dinêrin , pê dikenin..., lê xwe bi rûbarî wê naxin.. çiku ew ne ên şabaşêne ...

Lê mirovin hene hezkerên jiyanêne da ku mebestên xwe bi teşiya wê dirêsin, xwestekên xwenî birçî ji kurtêlên parsekên biyaniyê têr dikin .. û ji muwên nav xwêdana bin çengên belengeazan werîsê têkoşîna xweyî  bêbayik .. li sê hevdeyan dihûnin , hevdeyek ji diziyê û yek ji tep û rîp û xapikan .. û hevdê sêyem ji dexs û kîn û derew û tawanbariyêye ,(ên weha bila nemînin .. çêtire) .. ew gunehkarên paşketinêne, jiyan li wan bi quzelqurt be jî .. dadiqurtînin.

Evêd weha bêrûmet sawêran diçivînin ser hev û ji çewtiyê re diçimînin .

Bavpîrên kurdan ji berê de gotine : - dûrî xwendevanan - sakûlê vî heyamî(zemanî) palên xwe didine nazbalîfan û dibêjin .. ji bav û kalêd xwe de em axane .

Ev jî evin , axayêd bê hoz û obene , lê nabe ku tu kes bêyî rêdana wan tu karî bike , çiku ew xwediyên her tiştîne , xwe dirêjî serkêşiya hemû rade û raweyan dikin .. cîhan pêmaya wane û bi palenerê berevaniya berjewendiyên navdariya xwe engîzin , eger bi dest wan nekeve , ewê.. me tawanbar û sûcdar û gunehkar bikin, çiku ew tenê mafnas û mafxwazin .. loma mafdarin jî ku ew axêverên(berdevkên) menî fermî bin... çiku ew serkêşin û mafê rewayî li gor zagonan di dest wan deye... sirûş û velorînkên wan asîmanîne ... !!!

Ji wan de ketê ... bila xwe bigirin ..., hûn guh medin wan ,ew bi destê xwe tînin serê xwe , ku bi agir bin xwe hilm û pifekê li ber sura bayê rasteqîniyê  nagirin , çiku gizrene zû vedimirin .., mexabin !!!

Hinek xeman direvînin û derûnê vediwesînin, hin jî xeman dicivînin û mirovan dilincînin ... ji xwe  pê ve tu kesî nabînin, xwe tenê zana dibînin , çiku oflazin, li nik wana kîn .. kîne, zana û ronakbîrên dîtir kîne ???

Çima na !!!

Ez jî heme ,li mîrnişînan mîrim, li biyabanên dûr bi mîrgehim .. şêrim .. , lê gelo ma di kêferata hebûnê de û di cewşena çewisandina çarenûsê xwenasiyê de jî ez bi kêrim ...!!??

Pêdivêye ku mirov li xwe vegere .., ku zanibe bê wê bersiva peyva wî çi be ; ewê bi salan wê peyvê di qirrika xwe de rawestîne û jê re mijûl bibe ..., erê.. ê ne li şeran be şêre ..!

Ez li karûbarê evê cîhanê sêrik û mat dimînim, hemû candar temenê xwe di westandina rengareng de bi dawî dikin .. da ku pariyê xweş ji dev re peyda bikin , lê ku hewldana dilopekê ji ewê westanê bikine para gotina xweş ji ewî devî re .. tu car û tu car poşmaniyê nabînin...

Hinek ji mirovan kedîne û hin jî kovîne.. dirrin, mirovin hene bikêrhatîne, kêmasiyan çaksaz dikin , hin jî hene kîndarin.. dexsebazin, di paca xwe re li cîhanê dinêrin û êrîş dikin, ango xweşiya kar li paş dixin û bêyî ku sûdê bi tu tiştî gihînin .. xwe navdar dibînin , kêsbazin .. bi girrin , ziyandarên vêna jiyanêne, çiku qenc li xwe danaynin ku guh bidine xiraban(bi a wan nakin) , lê ên ku dijberiya qenciyê dikin .. ew .. xirabin !.

Ji xwe derkevin û ezê bikne em-ew .. hûnê zanibin ka kî sûcdare.., ta ku hûn xwe tenê bibînin ... hûn ji xwe û pê ve (ji bilî xwe) nas nakin.

 Zana ji zanan bi wereze.., nezan ji nezanam bi dexse.. û parsek jî bi parsekan re li hev nake.. , ka çima hezkirin weha bextereşe...!!??

 Bersiv : ne derde .. ez bi we dizanim , hûn di bin çanda rût û bêbextan de têz bûne.. hûn xweperestin , hûn perwerdeyeke ne ji zihrî û kizwat û nerêtiyên xwe dişopînin , hûn xwe di welatê xwe de revend û eware dibînin , hûn rêwînî bê oxirin .. lewra em li we nagirim , çiku ewan çilapekên ku di derza derya me re dane der .. hûn naşên(nikarin) zuha bikin û bimiçiqînin, .. ev derya rastiyêye û ew derza wê jî hûn sedemin ...

Pîtoliya zanyariya derûnî.. di aloziya karê kirinê de dinasîne ku pênc hestekarên diyer hene : - dîtin û nêrîna çav - pêjn û bihîztina guh - bêhn û hilma poz - mize û çêja dev - berkeftin û pelandina dest û çerm ..., lê emê di evê rêyê re li ser endamin gewde rawestin :

Çav, dibîne û dinêre(mêze dike) .. û digirî .. û .. h.. w..d..

Poz(bêvil), hilm û bêhnê dike .. û alîkarê henasedanêye .. û lîçikê (lîkê) jî derdixîne... û ... h...d..

Guh(gwêçke), tenê deng û pêjnê dibihîze...

Dev(dem), henasê dide û distîne, dixwe û vedixwe.. û bi mize û çêjê hay dibe, dikene, taxive (daxive = diaxive) .. û..h..w..

Çerm (pîst-kevl), bi hemû endaman re alîkarê haydariya pelandinêye...

Em pirr fireh nakin çiku ev mijareke kûr û dirêje , lê mebesta me jê eve :

Gelo ka çi dadweriya yeksaneyî di parvekirin û dabeşkirina erkên evan endaman de heye ..?

Hin jê pirr diwestin û hin jî kêmwestanin , aya her endamekî erkê xwe li gor pêdawîstî û karîna xwe wergirtiye..?

Ka kî sedeme ..?

 Bersivêt evan pirsan ji me têtin xwestin.. , ku sûcdar be mejiye.. û ku dadgêrê mafdar be jî mejiye..., çiku ewe xwediyê biryara dabeşkirina karmendiyan.. û ew birêvebirê ewî gewdê şayiste .

Arşek Baravî

16 / 12 / 2009

E.mail ..  arshekbaravi@gmail.com