Bavpîrên me ji berê de gotine (çi DEREWên wek rastan) , ango DEREW DEREWin lê hin ji wan DEREWan dikin ku mirov têkeve baweriyê de, kesê DEREWîn DEREWekê amade dike û ji deh kesên rastîgo re dibêje û her weha li pirr deveran belav dibe, daku xwediyê ewê DEREWêyî resen wenda dibe û ew DEREW dibe gunehê yekî ji wanên  rastîgo .. weke ku ji berê de jî hatiye gotin : tira xwe dixine stuwê havalan.

DEREW jî mîna hemû tiştên evê jiyana DEREWîn -xwedê giravî- pîtoliyek jê re heye , di evî biwarî de DEREW jî rengarengin û curbecurin .. DEREWên biçûk(hûr), DEREWên mezin(girs), DEREWên kesk, DEREWên sor, DEREWên zer û....h..w..t..d.. û birastî kirî min ji bîr bikira .. ên sipî (gewr) jî hene.. xwedê kirî ku hate bîra min ... ji xwe ev DEREW a girînge .. mirovan dixapîne( ku ez dîtim ezim.. û ku ez nedîtim dizim..) , ku bawerî pê hat .. qence.. şahnaziye.. pesinde, lê ku bawerî pê nehat .. bi zelûlî xwediyê ewê DEREWa sipî dibêje min henekek (laqirdiyek) kir û te jî da dû -û xwe dikenîne-..ha..ha..ha.. li min megir ... bibûrîn, ma min ji te re got.. çi zû te jî çû got û belav kir ?

Her kesek li gor dilê xwe dire (diçe).. hin di rastiyê de mijûlin û hin jî rahênana çewtiyê dikin .. gelo ewê li dawiyê bi serkeve kîjane?..Di nav me de û di evê demê de ewê ê çewt be..an na?.

Her ku ronahî nêz dibe siya mere mezintir dibe , lê ku mere DEREWîn be .. ewê DEREWên mere jî mezintir û pitir bibin, çiku bawerî bi mere bêhtir têt , lewra emê jî ... biçirrînin , ka kiye ewê ku di ber re bigihêje û bidirû?.

Ew kesên ku tinaziyan bi çavên xelkê dikin , hingî li pê û lingê xwe dinêrin û nikarin serê xwe mîna dilêran hildin .. çavên xwe naxin çavên mirovan ..çi fedî be û çi tirs be , ew serpêlin çiku ew xwedanên tawanêd giranin.., lê ku em li DEREWînên xwe xwedî dernekevin û wan fedîkar û şermezar nekin .. tew tu kesên dîtir îştera xwe ji wan nayinin (ku em bi kêrî xwe neyên tu kes bi kêrî me nayê), ku çûk li ser darê dimire û ji ser darê tête xwar .. zîmara derûna xwe nake ...

Ku tirs nebe hezkirin jî tuneye, ango kesê ku nizanibe bitirse nikare hezê jî bike.., dêmek ku em li saxlemiya tenduristiya civaka xwe ne miqate bin û em tep , rîp û DEREWan binuxêmin û veşêrin .. emê poşman bin, çiku em ji civaka xwe hez nakin daku em lê jî ne miqatene.

Daku em jiyana xwe kedî bikin , pêdivêye ku em li payiza xwe jî rawestin, ne tenê li buharê , erê buhar xweşe lê payiz wê dadiweşîne, weke çawa ku havîn û zivistan û buhara jiyanê hey .. her weha payiza jiyanê jî heye , - belê ez benî - ka kî ji me heye  ewê jiyanê ram û kedî dike û li temenê civakê dibanîne ?.. ka kiye ewê ku DEREWan jê diqewrîne(diqewtîne) ?.. bila serê xwe mîna mêran hilde û çavên xwe di çavên min xîne û bê tinazî bila bibêje dijminê DEREWan ezim..., ku kes nebe gazina me jî namîne .. de bila payiza sar û sermeyan pelên dar û kulîlkên jiyana me biweşîne ... biweşîne..!!!

Dîsa emê vegerin gotinên bav û kalan, dema ku ne ji valahiyekê gotine: tiştê ku çavan vediwesîne .. xewe .. û tiştê ku kela dilan di germa havînê de hênik dike ..dewe.. û tiştê ku mirovan li her cîh û deman çrrûk dike.. DEREWe , balo ê ku dijminê gellê xweye.. kewe.. û a ku talaniya civaka meye .. DEREWe ... !

Hokirin (hînkirin û fêrkirin) - xebateke berdewame , lewra hokar pê ve girêdayiye , lê ew suxte an şagirtê bêyî hoker(nîr).. û bêyî hokar (mamoste).. jirêdere, tûleye , çiku ne di rêzikê deye .. û endamên civakê tev hişmendin .. û ew tenê şêt û dîne ..., lê na ne wehaye..  çima ne ew tenê hişmende..çiku ew tenê ne DEREWîne .. çima û boy çi ..? .. an zagoneke xureristê(sirûştê) heye û yasa daye .. ku pirraniyê mêranî daniye.., balo em di dema berovajî û dernexûm(derniqot) dene... û ev şêwe jî şerme û kirête û fediye ... raserî  ji DEREWê reye.. mixabin... !!??

Min veşêrin                              ji  çavên     birçiyan

Min veşêrin                              ji  setema       çiyan

Min veşêrin                              di himbêzên xwe de

*       *        *        *

Min veşêrin                              ji  havîn  û    germê

Min veşêrin                              ji  çille     û    sermê

Min veşêrin                              di  paxilên  xwe  de

                   *        *        *        *

Min veşêrin                              ji  dîtina          jaran

Min veşêrin                              ji  şaşan  ji  xwaran

Min veşêrin                              di reş çavên xwe de

                   *        *        *        *

Min veşêrin                              ji  gurên  devbixwîn

Min veşêrin                              ji  kesên DEREWîn

Min veşêrin                              di hinavên   xwe  de

                   *        *        *        *

Min veşêrin                              ji  silava                     pîsa

Min veşêrin                              bo nebînim        dîsa

Min veşêrin                              di  ramanê    xwe  de

                   *        *        *        *

Ev çi dema têvel û qetirmeye , em li diyarde û dîmenan miqatene û me hinav û hundirê derûna wan ji bîr kirine , ên ne li henkûfên navdariyê .. navdar bûne , hin dewlemendên navdariya qenciyêne û hin jî xoşewîstin , diravgehên bayikên wan avana .. lê bi rastî rûxsarên DEREWgehên wan berz û şityar û xuyanîne, .. peyker û kelex û pûte jî zor qeşengin, lê ku zirr (tirole - sexte ) bin û efsaneyî û şaristanî ji wan bêpar bin .. kî gunehkare .. zirkar an dîrok an gell ..!?? .. na em gunehkarin , çiku zirkarî jî pêmaya DEREWên meye.

Li dawî ezê diyariyekê bikim perû û xelat : ez dil û canê xwe dikim diyarî boy ewan kesên xwedanêd baweriyê , ku hewildan û xebat û kêferatê dikin daku mezintirîn xewn pêk bînin.., çiku ew ne DEREWînin...

Arşek Baravî

18-1-2010