amûdê amûda ÚÇãæÏÇ ÚÇãæÏå  ÚÇãæÏÉ www.amouda.com      E-mail      info@amouda.com    kurdish video video kurd kurdish muzik muzîka kurdî stranên kurdî filmên kurdî

Music  

Video

Games

Photo

ÇáÕæÑ

ÇáÚÇÈ ÝíÏíæ ÇÛÇäí Link

Rûpela Serî

Wêne

Helbest

Rêziman

Navên Kurdî

Navdar

Muzîk

Video

Lîsk

Çîrok

Meselok

Pêkenok

TV

Radio

Lînk

 

 

 

Musa Anter

 

Ez ji xwe re dibêm nivîskar. Çi nivîskar û çi hal! Pirsek Gandî heye. Di  sala 1947’an de ku (gelê) hind ji bin destê îngilîzan xelas bû, Gandî ji xortên hindiyan re wiha dibêje: "Lawo hûn ji me bi siûdtir in. Hûn ê ji îro pê ve di nav hewayeke binamûs de mezin bibin; lê yê me, em di nav hewayeke bênamûs de mezin bûn."   



A min jî wilo ye, ez yeqîn dikim ku ez di nav hewayeke binamûs de mezin bibûma, belkî bi rastî ez bibûma nivîskarek. Belkî yekî mezin jî. Heke niha tiştik miştiknan dinivîsim, wekî malê qaçaxçiyan bi tirs min pêde kiriye û bi tirs difroşim. 
 

Ji bo vê kirîn û firotinê çiqas malê min hatiye girtin û çiqasî ez ketime hebsan û çiqas  zemanê min bertelef çûye? Gelek caran heval ji min re dibêjin. Tu çawa wilo kin nêta xwe pêk tînî? De ka ez ji we re bêjim:

 

Min li "Adana Erkek Lisesi" xwend. Mamosteyê me yê edebiyatê Arif Nihat Asya bû. Di wextê me de xelperest bû, heta xelkê hemû bi çavên komunîstan lê dinêrî. Belê rehmetî vê taliyê Turkeşçî derket. şaîr bû, du kitêbên wî hebûn. Navê yekê "Ayetler" bû û navê ya din jî "Hadisler" bû. Fikra xwe li gor gotina wî yanî wek ayetên Quranê û hedîsên pêxember kin û bi mane dinivîsî. Di dersên xwe de mesel didan me û digo bi pazde pirsan û bi bîst û pênc pirsan û bi pêncî pirsan hûnê bexçe îfade bikin. wextê ku me dinivîsî, wek telgrafan me pirsê xwe dihejmartin. Van şeş salan rehmetî wilo bi me daket. Ez texmîn dikim ev kurt nivîsandina min piçekî ji wî tê. wekî din jî ez difikirim ku nivîsandin qabiliyeteke xwezayî ye. Mesela 40-50 hevalên min ên wê sinifê hebûn, yek ji wan nebû nivîskar. Belê ku cewher di însan de hebe, hedîse dibe sebeba derketina wî cewherî.

 

Çima dengê hin însanan xweş e, çima hin însan şaîr in, çima hin însan sazbend in? Kes nizane çima. Erê xebat jê re divê; lê ew cewher pê ve heye. Ez yeqîn dikim niha hûn min bikujin ez nikarim li zirnê xim. Ya din jî di şiklê nivîsan de ji van nivîsandinên min re dibên mîzahên siyasî. Yanî mirov zilma ku li mirovan dibe, bi henekî dibêje. Berî niha bi çend salan hin jî zilm pir bû, rebenên nivîskaran nikaribûn bi henekî jî zilma zaliman bigota. Êdî heywan diştexilandin. Wekî Kelîle û Dimne, wekî La Fontaine û wekî din jî di nav xelkê de çîrokên guran, şêran, rûviyan û kerûkîroşkan û ên din.  Xeyala xwe bidinê di çîrokan de wexta ku nivîskar qala zilma şêr dike, bi pesin dibêje, eman mîrê min, tu çiqas spehî dikujî, bi lepekî tu wan diperçiqînî. Rûvî tim wekî siyasetçiyên me yên niha ne. Bê yê me çawa îro dikevin bin dûvê paşan xwe xelas dikin, rûvî jî tim di bin dûvê şêr de ye, xulamê wî ye yê ku di bin lingan de dire, di çîrokan de tim kîroşk e, berx û beran e, carna jî ker e. Tu li tarîxê binêre, dinya pir nehatiye guhertin. Îsal 700-800 sal hin bi zorê rûvî bûye Coşkun Kýrca.

Bi vî hawî ku min çavên xwe di zilmê û di bin cizma zordaran de vekiriye, ez yeqîn dikim ev tesîr jî di nivîsandinên min de ne.

 

Ez dinêrim bi hezaran min nivîsiye; lê kêfek maçîkînek heta wincekîk di yekî de tune ye, hemû bi derd û êş in; lê carna ji tirsa re ez bi henekî dibêjim. Kanî pirsek tirkan heye, dibê: "Guleriz aglanacak halimize." Yanî halê me ê girî ye em pê dikenin. Pirsek ereban jî heye, mêrik bi zorê kirine koçek ji şêx re dilîze, di stranên xwe de dibê: "Li min nenêrin, nebêjin bê ez ji kêfan re direqisim, tu serê kevokekê jê kî û bavêjî erdê, ew kevok jî dike pirpirt, mirov dibêje qey ji kêfan re dilîze.”
 

Mîsaleke din jî heye, erê şerm e; lê kalikekî me heye, berî niha bi 1600 salî wiha gotiye Marmeta: "Tiştê ku li dinyayê dibin û hene, ku mirov binivîsîne, ne şerm û ne gune ye." Dibê Sultan Ezîz hez ji lawikan dikir. Li Stenbolê bi spehîbûna xwe deng bi lawikekî cihû ketibû. Sultan Ezîz dibê illeh hûnê wî lawikî ji min re bînin. Lêwik jê re tînin, emrê Sultan. Sultan Ezîz pêlewan bû. 130 kîlo bû û lawik jî wek çêlikê xezalan e. Tembîhê li lêwik dikin, kuro binêr ku Sultan nêzîkî te bû, tu neke car bar, talî wê serê te û yê bavê te jê ke. Lêwik nav lepê Sultên. Xelîfê Pêxember diçe cem lêwik, ruhê lêwik dire û nikare bike qêrîn jî; lê cihû di hemû alî de bi aqil in. heta ku jê tê dibê: "Padîşahim çok yaşa!" yanî bijî padîşah. Ya me jî wek vêna ye. gelek caran em êşa xwe jî incex bi pesnê wan karin îfade bikin. 
 

Ez yeqîn dikim heke hûn ji min re dibêjin nivîskar, bi vî hawî ez bûme. Hûn ji min re sax, hûn ji min re sax.


(25 Nîsan - 1 Gulan 1992)

 

 

 

ÇáÕÝÍÉ ÇáÑÆíÓíÉ

ÅÌÚáäÇ ÕÝÍÊß ÇáÑÆíÓíÉ

ÃÖÝäÇ ááãÝÖáÉ

ÚÇãæÏíÇÊ

ãæÓíÞì

ÝíÏíæ

ÇáÍæÇÑÇÊ

ÇáãÔÇåíÑ

Íßã æÇáÇãËÇá

äßÊ

ÚÌÇÆÈ ÇáÏäíÇ ÇáÓÈÚÉ

ÚÌÇÆÈ æ ÛÑÇÆÈ

ÊÑÌãÉ ÝæÑíÉ

ÇáØÞÓ Ýí ÞÇãÔáí 

ÚÏÏ ÓßÇä ÇáÚÇáã

ÇßæÇÏ ÇáÌÇÝÇ

ÔæÝ ÚÇãæÏÉ ãä ÇáÝÖÇÁ

             

Webstats4U - Free web site statistics